دستورالعمل ساماندهی و نحوه فعالیت واحدهای اقامتی- مسافر

با استناد به مواد (۱) و(۲۵)آئین نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه بندی و نرخ گذاری تأسیسات گردشگری و نظارت بر فعالیت آنها مصوب 04/06/1394 هیات محترم وزیران و بنا به لزوم ساماندهی فعالیت واحدهای اقامتی خانه مسافر در چارچوب مصوبه شصت و هفتمین نشست هیات مقررات زدایی و بهبود محیط کسب و کار، موضوع نامه شماره 145858/80 مورخ 23/07/1401، دستور العمل حاضر به شرح زیر تهیه و جایگزین دستورالعمل اجرایی ساماندهی و مدیریت خانه مسافر ابلاغی شماره 34722/982100 مورخ25/10/1394 گردیده و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا می باشد.

فصل اول:  کلیات

ماده1) تعاریف: واژه ها و عبارتهای بکار رفته در این دستورالعمل در معانی ذیل تعریف می گردد.

۱-۱. خانه مسافر: خانه مسافر به انواع واحد اقامتی مستقل با کاربری مسکونی و مالکیت خصوصی اطلاق شده که بلحاظ عرفی و حقوقی قابل سکونت بوده و پس از اخذ پروانه بهره برداری، مجاز به پذیرش و اسکان گردشگران داخلی و خارجی می باشد. انواع واحدهای اقامتی خانه مسافر عبارتند از:

الف) ویلا: ویلاها نوعی واحد اقامتی هستند که دارای حیاط خصوصی بوده و در یک یا دو طبقه و در محیطی آرام و کاملاً محصور، در مناطق ییلاقی، کوهستانی، سواحل دریا و سایر مناطق تفریحی متناسب با اقلیم منطقه واقع شده و دارای نشیمن، پذیرایی، غذاخوری، آشپزخانه، انباری و سرویس بهداشتی و حمام میباشند. در محوطه ویلاها می تواند امکانات ورزشی، استخر و پارکینگ وجود داشته باشد. ویلاها باید دارای نور طبیعی و پنجره ها به فضای باز مشرف باشد. کلیه قسمت ها باید با تجهیزات لازم مجهز شود سیستم های سرمایش و گرمایش باید متناسب با شرایط اقلیمی و آب و هوایی منطقه بوده و سیستم اطفاء حریق نیز پیش بینی شده باشد.

ب) آپارتمان: آپارتمان نوعی واحد اقامتی مستقل است که کلیه فضاها و امکانات استراحت و پذیرایی در آن پیش بینی شده است و شامل اتاق خواب، حمام، سالن پذیرایی، غذاخوری، آشپزخانه و سرویسهای بهداشتی مناسب بوده و معمولاً با توجه به زیربنای آن در تیپ های مختلف در نظر گرفته می شوند.

ج) سوئیت: نوعی واحد اقامتی است که آشپزخانه، سرویس بهداشتی، حمام و محل خواب آن در یک فضای مشخص و در کنار هم واقع شده و یا داخل سایر واحدهای اقامتی مانند آپارتمان، ویلا و منازل شخصی به صورت مجزا قرار گرفته و بخشی از آن مجموعه اقامتی می باشد.

2-1.  وزارت: منظور وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی/ معاونت گردشگری است.

3-1. اداره کل: منظور اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان است.

4-1. آئین نامه: آیین نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه بندی و نرخ گذاری تاسیسات گردشگری و نظارت بر آنها مصوب 04/06/1394 هیئت وزیران.

5-1. متقاضی: متقاضی شخصی است حقیقی یا حقوقی که درخواست دریافت مجوز خانه مسافر را دارد.

6-1.گردشگر : فرد یا افرادی ایرانی یا خارجی که قصد اقامت در خانه مسافر را دارند.

7-1. مالک: شخصی حقیقی یا حقوقی است که صاحب خانه مسافر بوده و کلیه مسئولیت های ناشی از فعالیت این گونه واحدها بر عهده وی می باشد.

8-1. بهره بردار:  شخصی واجد شرایط که از سوی مالک با تعریف رابطه حقوقی معرفی شده و مورد تائید قرار گرفته است.

تبصره:  مالک و بهره بردار می تواند فرد واحدی باشد. با عنایت به ماهیت موقت واحدهای اقامتی خانه مسافر، معرفی مدیر و صدور کارت مدیریت برای این قبیل واحدها مصداق نخواهد داشت.

9-1.کمیته هماهنگی خانه مسافر: این کمیته به ریاست مدیر کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان و با عضویت نماینده تام الاختیار استاندار، نماینده نیروی انتظامی، رئیس حراست اداره کل و نماینده تشکل حرفه ای مرتبط، در سطح استان تشکیل و مسئولیت سیاست گذاری، راهبری، نیازسنجی، برنامه ریزی و انجام سایر امور تعیین شده در خصوص ساماندهی امور واحدهای اقامتی خانه مسافر در چارچوب این دستور العمل را بر عهده دارد.

تبصره 1: حسب ضرورت و به تشخیص مدیر کل استان از نمایندگان سایر بخشها و دستگاههای اجرایی ذیربط نظیر دادستانی، اداره اطلاعات و… جهت شرکت در جلسات کمیته هماهنگی دعوت بعمل می آید.

تبصره 2: مصوبات کمیته های هماهنگی استانی نباید مغایر با ضوابط، مقررات و اسناد بالادستی باشد.

فصل دوم: نحوه اعطای مجوز خانه مسافر

ماده2) امکان فعالیت واحدهای اقامتی خانه مسافر در هر استان منوط به بررسی و تصویب موضوع در کمیته هماهنگی استانی می باشد.

ماده3) پروانه بهره برداری واحدهای اقامتی خانه مسافر با اعتبار یکساله صادر خواهد شد و نیازی به اخذ موافقت اصولی و مجوز ایجاد ندارد، لیکن رعایت کلیه ضوابط قانونی دستگاههای اجرایی در زمان صدور پروانه بهره برداری الزامی است.

ماده4) شرایط لازم جهت اخذ مجوز فعالیت واحدهای اقامتی خانه مسافر بدین شرح می باشد:

1-4) داشتن پایان کار ساختمان و یا دارا بودن بیمه نامه مسوولیت مدنی در قبال مسافر و بیمه نامه آتش سوزی.

2-4) ارائه سند مالکیت یا اجاره نامه یا مدارک مربوط به تصرف قانونی ملک.

3-4) معرفی یک نفر نماینده برای شخصیت حقوقی یا در صورتی که مالکیت مشاع باشد.

4-4) دارا بودن اجازه اشتغال به کار(برای اتباع خارجی) 

5-4) داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت(مختص آقایان(

6-4) اخذ استعلام از پلیس نظارت بر اماکن عمومی

7-4) ثبت درخواست در درگاه ملی مجوزهای کشور به نشانی https://mojavez.ir و بارگذاری مدارک مورد نیاز

https://myst.mcth.ir در سامانه

ماده5) مدارک لازم جهت اخذ مجوز فعالیت واحدهای اقامتی خانه مسافر بدین شرح می باشد:

1-5) تصویر سند مالکیت یا اجاره نامه با مدارک مربوط به تصرف قانونی ملک.

2-5) تصویر پایان کار ساختمان با بیمه نامه مسوولیت مدنی در قبال مسافر و بیمه نامه آتش سوزی.

3-5) تصویر مجوز اشتغال به کار بهره بردار(برای اتباع خارجی)

4-5) تصویر کارت پایان خدمت یا معافیت)مختص آقایان (

5-5) معرفی نامه نماینده برای صدور پروانه (در صورت حقوقی یا مشاع بودن مالکیت)

6-5) تصویر آگهی تأسیس و اساسنامه شرکت و آگهی آخرین تغییرات(در صورت حقوقی بودن مالکیت)

7-5) رسید پرداخت هزینه ابطال تمبر مالیاتی

8-5) عکس بهره بردار

9-5) تاییدیه آسانسور(در صورت وجود)

10-5) تصویر کارت ملی بهره بردار

11-5) تصویر شناسنامه بهره بردار

12-5) پاسخ مثبت استعلام پلیس نظارت بر اماکن عمومی

13-5) ارائه تعهدنامه رسمی مطابق با الگوی پیوست (پیوست شماره یک)

ماده6) گردشکار نحوه اعطای مجوز فعالیت واحدهای اقامتی خانه مسافر بدین شرح می باشد:

1-6) ثبت درخواست در درگاه ملی مجوزهای کشور به نشانی https://mojavez.ir و بارگذاری مدارک مورد نیاز

https://myst.mcth.ir در سامانه

2-6) بررسی پرونده و بازدید واحد از سوی ناظر شهرستان

3-6) تکمیل فرم ارزیابی (پیوست شماره دو) از سوی کارشناس ناظر و ارسال آن به اداره کل استان

4-6) بررسی پرونده توسط اداره کل استان و تعیین درجه واحد

5-6) بررسی پرونده از سوی وزارت و تعیین نام واحد

6-6) صدور پروانه بهره برداری از سوی اداره کل استان

7-6) پرداخت هزینه صدور پروانه از سوی متقاضی

8-6) تحویل پروانه به متقاضی

ماده7) در واحدهای اقامتی ویلایی به ازای هر واحد اقامتی مستقل، پروانه بهره برداری جداگانه صادر خواهد شد، لیکن در واحدهای آپارتمانی یک پروانه بهره برداری واحد برای کلیه واحدهای اقامتی موجود صادر شده و صدور پروانه برای بخشی از واحدهای اقامتی مستقر در یک آپارتمان مجاز نمی باشد.

ماده8) در صورت عدم تائید درخواست متقاضی و یا پاسخ منفی مراجع استعلام شونده، اداره کل استان موظف است مراتب را به متقاضی اعلام نماید. در صورت اعتراض متقاضی موضوع در دستور بررسی و اعلام نظر کمیته هماهنگی استانی قرار می گیرد.

ماده 9) بهره بردار مکلف است نسبت به نصب تابلو در قسمت ورودی ساختمان و درج نام واحد اقامتی خانه مسافر و آرم وزارت اقدام نماید.

ماده 10) بهره بردار مکلف است پروانه بهره برداری را در معرض دید گردشگران و میهمانان نصب نماید.

ماده11) کلیه متقاضیان موظفند حداقل یک ماه قبل از اتمام مدت اعتبار پروانه بهره برداری نسبت به تمدید پروانه اقدام نمایند. در صورت انقضای مدت اعتبار پروانه بهره برداری و عدم انجام اقدامات لازم از سوی متقاضی از ادامه فعالیت واحد جلوگیری خواهد شد.

ماده12) صدور مجدد پروانه بهره برداری در صورت فقدان شکایت، تخلف منجر به محکومیت، تذکر و یا اخطار صادره از سوی اداره کل یا وزارت، نیازمند مدرک خاصی نبوده، متقاضی ضمن مراجعه به سامانه الکترونیک myst.mcth.ir  صرفا در خصوص بروزرسانی و بارگذاری آن دسته از مدارکی که تاریخ اعتبار آنها به پایان رسیده است، اقدام نموده، پس از پرداخت هزینه های مربوطه، پروانه بهره برداری خود را تمدید می نمایند.

فصل سوم: درجه بندی و نرخگذاری

ماده13) درجه بندی واحدهای اقامتی خانه مسافر بر عهده کمیسیون درجه بندی استان است. کمیسیون مذکور باید به منظور بررسی پرونده و تعیین درجه هر واحد اقامتی، پیش از صدور پروانه بهره برداری تشکیل جلسه داده و با توجه به بازدید کارشناس و فرم ارزیابی تکمیل شده، نسبت به تخصیص درجه واحدها اقدام نماید کارشناسان استانی تایید شده از سوی اداره کل نظارت و ارزیابی خدمات گردشگری، نماینده آن اداره کل در کمیسیون درجه بندی خواهند بود.

ماده14) واحدهای اقامتی خانه مسافر به ترتیب اولویت به سه درجه یک دو و سه تقسیم بندی می شوند.

تبصره: اداره کل میتواند بر اساس آیین نامه مصوب به واحدهای خانه مسافر که تجهیزات و خدمات بیش از حد ضوابط لازم برای درجه مصوب ارائه میکنند طبقه ممتاز (در هر درجه) اعطاء نماید.

ماده15) صدور گواهینامه کیفیت خدمات گردشگری برای واحدهای اقامتی خانه مسافر موضوعیت نخواهد داشت.

ماده16) تمدید پروانه بهره برداری نیازمند انجام مجدد عملیات ارزیابی نبوده و مجوز فعالیت برمبنای درجه اولیه تمدید خواهد شد، مگر اینکه بهره بردار تقاضای ارتقاء درجه داشته و یا به علت تعدد شکایات و تخلفات، لازم باشد موضوع تنزیل یا لغو پروانه بهره برداری در کمیسیون درجه بندی مطرح شود.

ماده17) نرخ خانه مسافر در استانها بر اساس درجه مصوب، از سوی اداره کل استان تعیین و ابلاغ می گردد. بهره بردار مکلف است نرخنامه صادره را در معرض دید گردشگران و میهمانان نصب نماید.

فصل چهارم: نظارت بر فعالیت خانه مسافر

ماده18) نحوه رسیدگی به شکایات و تخلفات و نظارت بر عملکرد خانه های مسافر به مانند سایر مصادیق تاسیسات گردشگری و در چارچوب آیین نامه بر عهده اداره کل استان و نظارت عالیه بر فرآیند و فعالیت خانه مسافر بر عهده اداره کل نظارت و ارزیابی خدمات گردشگری است.

ماده19) ادارات کل استانی در صورت نیاز می توانند، پس از طرح و تصویب در کمیته هماهنگی استانی و اعلام فراخوان، بخشی از وظایف و امور تصدی گری خود را در زمینه ساماندهی امور خانه مسافر نظیر شناسایی واحدهای غیر مجازه، انجام امور ثبت درخواست، تکمیل فرم های ارزیابی، انجام بازدیدهای دوره ای و نظارتی و… در قالب عقد قرارداد به شرکتهای خصوصی یا تعاونی غیر دولتی صاحب صلاحیت، واگذار نمایند.

تبصره1:  واگذاری صدور مجوزهای خانه مسافر به شرکتهای خصوصی و تعاونی مجاز نیست.

تبصره2: حق الزحمه و مبلغ ضمانتنامه حسن انجام امور محوله به بخش غیر دولتی ، با توجه به گستره فعالیت و پیش بینی تعداد متقاضیان از سوی کمیته هماهنگی استانی تعیین خواهد شد.

ماده20) حداقل شرایط لازم برای شرکتهای خصوصی یا تعاونی غیر دولتی به قرار ذیل می باشد:

1- قید فعالیت در زمینه خدمات گردشگری در اساسنامه شرکت

2- سابقه فعالیت مرتبط در حوزه گردشگری

3- دارا بودن پرسنل و فضای اداری لازم مجهز به تجهیزات و امکانات مناسب

4- ارائه مدارک لازم برای اثبات توان مالی و صلاحیت فنی شرکت

ماده21) قراردادهای واگذاری تصدی گری ها ، علاوه بر شرایط عمومی قراردادها باید شامل موارد زیر نیز باشند:

1-  مدت قرارداد واگذاری

2- شاخص ها، استانداردها و نحوه کنترل و نظارت بر کیفیت خدمات

3- سهم اداره کل استان و بخش غیر دولتی در اداره امور تصدی گری ها

4- مبنای پرداخت هزینه سرانه خدمات با خرید خدمت با توجه به درآمدها و هزینه های مترتب بر بخش غیر دولتی

5- نحوه رسیدگی به شکایات خدمت گیرندگان

6- تعهدات طرفین

7- تضامین مورد نیاز

8- موارد فسخ قرارداد

9- نحوه نظارت بر اجرای قرارداد توسط اداره کل و وزارت

تبصره: مسئولیت نظارت بر استمرار حفظ استانداردها و سطح کیفیت ارایه خدمات و حفظ حقوق شهروندان در خانه های مسافر با اداره کل استان بوده و مواردی که در اجرای این دستور العمل به بخش غیر دولتی واگذار می گردند، به هیچ عنوان رافع مسئولیت نظارت و پاسخگویی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در قبال مراجعین و ذی نفعان نمی باشد.

ماده22) این دستور العمل مشتمل بر ۴ فصل، ۲۲ ماده، ۷ تبصره و ۲ پیوست میباشد که به تائید وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی رسیده، از این تاریخ قابل اجرا و جایگزین دستورالعمل های قبلی می باشد.