سفرهخانههای سنتی
سفرهخانه سنتی چیست؟
طبق آییننامه وزارت میراث فرهنگی و گردشگری:
●سفرهخانه سنتی واحدی است که با معماری و طراحی الهامگرفته از سنت و فرهنگ ایرانی خدمات پذیرایی (غذا و نوشیدنی غیرالکلی) به همراه برنامههای فرهنگی و هنری ارائه میکند.
●معمولاً شامل بخشهایی مثل:
● تالار پذیرایی سنتی (با تخت و میزهای سنتی)
● سرو غذاهای ایرانی و محلی
● اجرای موسیقی سنتی (با مجوز)
● نمایش یا فروش صنایع دستی
هدف اصلی سفرهخانهها، احیای فرهنگ و معماری ایرانی و ایجاد فضایی اصیل برای گردشگران داخلی و خارجی است.
انواع سفرهخانهها در آییننامه
1. سفرهخانه سنتی درجه یک → معماری اصیل + امکانات کامل (رستوران، چایخانه، اجرای زنده، صنایع دستی).
2. سفرهخانه سنتی درجه دو → سادهتر، خدمات محدودتر، معمولاً در شهرهای کوچک یا مسیرهای گردشگری.
3. سفرهخانه سنتی بینراهی → در جادهها و محورهای پرتردد.
شرایط و الزامات کلی سفرهخانه سنتی
• طراحی داخلی و معماری باید هماهنگ با فرهنگ ایرانی باشد (کاشیکاری، آجرکاری، حوض، تخت سنتی و…).
• سرویسهای بهداشتی تمیز و مجزا برای آقایان و خانمها.
• آشپزخانه مطابق استانداردهای بهداشتی.
• ارائه فقط غذا و نوشیدنیهای غیرالکلی.
• داشتن سیستم تهویه، سرمایش و گرمایش.
• رعایت کامل قوانین وزارت بهداشت و آتشنشانی.
مراحل گرفتن مجوز سفرهخانه سنتی در ایران
فرآیند شبیه اقامتگاه و هتل است، اما تمرکز بیشتر روی پذیرایی و معماری سنتی است:
1.ثبت درخواست اولیه
● ثبتنام در سامانه جامع خدمات گردشگری وزارت میراث فرهنگی.
● انتخاب گزینه: تأسیس سفرهخانه سنتی.
● ارائه مدارک هویتی و مالکیت ملک یا اجارهنامه رسمی.
۲. بررسی و بازدید کارشناسان
● کارشناسان میراث فرهنگی استان از محل بازدید میکنند.
● بررسی معماری و موقعیت مکانی (ترجیحاً در مناطق گردشگری یا بافت تاریخی).
۳. موافقت اصولی
● در صورت تأیید اولیه، موافقت اصولی صادر میشود (۶ ماه تا ۱ سال اعتبار).
● این مجوز موقت برای آمادهسازی و تجهیز است.
۴. تجهیز و آمادهسازی
● طراحی داخلی سنتی (حوض، گچبری، دیوار سنتی، تخت و صندلی سنتی).
● تجهیز آشپزخانه با استاندارد بهداشتی.
● نصب علائم ایمنی و سیستم اطفای حریق.
۵. بازدید نهایی و صدور پروانه بهرهبرداری
● کارشناسان دوباره بازدید میکنند.
● در صورت رعایت کامل استانداردها، پروانه بهرهبرداری صادر میشود.
● این پروانه معمولاً ۳ ساله است و باید تمدید شود.
مدارک مورد نیاز
• مدارک هویتی متقاضی
• سند مالکیت یا اجارهنامه رسمی ملک
• گواهی عدم سوءپیشینه کیفری
• تأییدیه بهداشت، آتشنشانی و شهرداری
• نقشه معماری و طراحی داخلی مورد تأیید میراث
• اساسنامه و مدارک شرکت (اگر حقوقی باشد)
تفاوت سفرهخانه سنتی با رستوران ویژگی
سفرهخانه سنتی رستوران
معماری← سنتی (آجر، گچبری، حوض، تخت)
مدرن یا نیمهمدرن
منو←
غذاهای ایرانی + نوشیدنی سنتی (دمنوش، دوغ، عرقیات)
انواع غذاها (ایرانی، فرنگی)
فعالیت فرهنگی←
اجرای موسیقی سنتی، نمایش صنایع دستی
ندارد
مرجع مجوز
میراث فرهنگی
صنف رستورانداران و بهداشت
نمونههای موفق سفرهخانه سنتی در ایران
• سفرهخانه مظفریه (یزد) → در بافت تاریخی با طراحی قاجاری.
• سفرهخانه نان و نمک (تهران) → ترکیب معماری سنتی و مدرن.
• سفرهخانه سنتی هفتخان (شیراز) → تلفیق غذا، موسیقی و نمایش سنتی.
چکلیست اجرایی مجوز سفرهخانه سنتی (ایران)
آمادهسازی اولیه
●بررسی موقعیت ملک (ترجیحاً در بافت تاریخی، توریستی یا مسیر پرتردد).
● بررسی کاربری ملک (مسکونی یا تجاری → نیاز به تغییر کاربری دارد).
● تهیه مدارک اولیه:
● کارت ملی و شناسنامه
● سند مالکیت یا اجارهنامه رسمی محضری
● عکسهای ملک
۲. ثبت درخواست
● ورود به سامانه جامع خدمات گردشگری (سامانه وزارت میراث فرهنگی).
● انتخاب گزینه “درخواست تأسیس سفرهخانه سنتی”.
●بارگذاری مدارک هویتی و مالکیت.
3.بازدید کارشناسی
● هماهنگی با اداره میراث فرهنگی استان.
●بازدید کارشناسان از ملک برای بررسی:
●معماری و موقعیت مکان
●ظرفیت پذیرایی
●امکان طراحی سنتی (حوض، تخت، معماری ایرانی)
۴.دریافت موافقت اصولی
● پس از تأیید کارشناسان، موافقت اصولی صادر میشود.
● اعتبار: ۶ ماه تا ۱ سال.
● در این مدت باید طراحی و تجهیز انجام شود.
۵. طراحی و تجهیز
● تهیه نقشه معماری داخلی (حوض، دیوار سنتی، تخت سنتی یا میز سنتی).
● آشپزخانه استاندارد (رعایت بهداشت مواد غذایی).
● سرویسهای بهداشتی تمیز و جداگانه.
● سیستم تهویه، سرمایش و گرمایش.
● تجهیزات ایمنی: خاموشکننده، علائم خروج اضطراری.
● انتخاب منو (غذاهای سنتی ایرانی + نوشیدنی غیرالکلی مثل دوغ، دمنوش، عرقیات).
۶. اخذ تأییدیهها
● بهداشت محیط (اداره بهداشت استان).
● آتشنشانی (سیستم ایمنی و اطفای حریق).
● شهرداری (تغییر کاربری یا مجوز بهرهبرداری).
۷. بازدید نهایی
● کارشناسان میراث فرهنگی بازدید میکنند.
●بررسی معماری سنتی، تجهیزات و خدمات.
● در صورت تأیید، پرونده تکمیل میشود.
۸. صدور پروانه بهرهبرداری
● پروانه بهرهبرداری سفرهخانه سنتی صادر میشود.
● مدت اعتبار: معمولاً ۳ سال.
● پس از پایان اعتبار باید تمدید شود.
۹. مدارک تکمیلی لازم
● گواهی عدم سوءپیشینه کیفری مدیر یا مالک.
● معرفی مدیر فنی (در صورت نیاز).
●اساسنامه و مدارک شرکت (اگر شخص حقوقی باشد).
🚫 فروش هرگونه نوشیدنی الکلی ممنوع است.
✅ امکان اجرای موسیقی سنتی وجود دارد، اما نیازمند مجوز اداره ارشاد است.
✅ میتوانید بخش فروش صنایع دستی و سوغات هم اضافه کنید (با هماهنگی میراث).
پاسخگوی شما هستیم...
شرکت سازش سازان مانلی
شرکت سازش سازان مانلی با تجربهای گسترده در صنعت گردشگری، خدمات مشاورهای برای اخذ مجوز، طراحی، ساخت و بازاریابی پروژههای گردشگری مانند هتلها و اقامتگاههای بومگردی ارائه میدهد. این شرکت با دانش روز، آگاهی از فرآیندهای اداری و تعهد به پایداری محیط زیست، در پی خلق ارزشهای پایدار و تبدیل ایدههای نوآورانه به پروژههای موفق در ایران است. هدف اصلی، تقویت گردشگری پایدار و معرفی صحیح فرهنگ و ظرفیتهای گردشگری کشور است.