مقدمه:

صنعت گردشگری امروزه در ردیف صنعت های پردرآمد، پاک و کم هزینه دنیا قرار داشته و در میان حوزه های مختلف گردشگری» گردشگری سلامت « به دلیل قابلیت و مزیتهای رقابتی، دارای جایگاه متمایزی بوده و ایران به دلیل وجود نیروی انسانی کارآمد، تجهیزات و امکانات پزشکی، منابع طبیعی درمانی و… بیش از سایر حوزه ها مستعد توسعه است.  در همین راستا با استناد به ماده ۷ قانون توسعه صنعت ایرانگردی و جهانگردی مصوب ۱۳۷۵، بند»ب« جزء ۱۱ ردیف ۷ احکام و بند»ت« ماده ۸ الزامات تحقق و پیاده سازی سند راهبردی توسعه گردشگری موضوع بند(الف) ماده(۱۰۰) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا. ایران به شماره ۶۶۶۳۴ /ت ۵۵۲۹۳ هـ مورخ 16/06/1399 و آیین نامه نظارت بر تاسیس و فعالیت دفترهای خدمات مسافرتی، سیاحتی، جهانگردی و زیارتی مصوب 27/03/1380 هیأت محترم وزیران و اصلاحات بعدی، دستورالعمل اجرایی نظارت بر صدور گواهینامه حرفه ای گردشگری سلامت به شرح زیر جهت اجرا ابلاغ می گردد.

ماده 1) واژه ها و عبارات بکار رفته در این دستور العمل در معانی ذیل تعریف می گردد:

وزارتخانه: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی – معاونت گردشگری

اداره کل استان: اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان

متقاضی: هر شخص حقیقی یا حقوقی متقاضی اخذ گواهینامه حرفه ای گردشگری سلامت

شورا: شورای راهبری گردشگری سلامت

گواهینامه: گواهینامه حرفه ای گردشگری سلامت(موضوع بند» ب«جزء ۱۱ ردیف ۷ احکام سند راهبردی گردشگری)

گردشگری سلامت (Health Tourism): سفر به قصد سلامتی و استفاده از خدماتی که به بهبود یا افزایش سلامتی و افزایش روحیه فرد(با استفاده از آب های معدنی، آب و هوا با مداخلات پزشکی) منجر می شود و در مکانی خارج از محل سکونت فرد که بیش از ۲۴ ساعت است_ به طول می انجامد و به انواع زیر تقسیم می شود:

الف: گردشگری طبیعت درمانی ((Curative Tourism: سفر درمانی که به مراکز دارای منابع و خدمات درمانی طبیعی شامل چشمه های آب گرم، دریاچه نمک، لجن طبی،آفتاب درخشان، ماساژ طبی، حمام گیاهی و همچنین محیط زیست زیبا، پاک و آرام به منظور بهود بیماران پوستی، تنفسی، روماتولوژی، عضلانی و… یا گذراندن دوران نقاهت بعد از درمان و عمل های جراحی تحت نظارت پزشک انجام می شود.

ب: گردشگری پزشکی ((Medical Tourism: سفری که برای درمان بیماری با انجام عمل جراحی و یا چک آپ سلامت گردشگر در کلینیک ها، درمانگاه ها و بیمارستانهای کشوری با امکانات پزشکی بالا و هزینه های درمانی مناسب انجام می گیرد.

ج: گردشگری تندرستی (wellness Tourism): سفری که گردشگر به دنبال آرامش است و برای رهایی از تنش های زندگی روزمره و تجدید قوا، بدون مداخله و نظارت پزشکی راهی سفر می شود و ممکن است بیماری جسمی مشخصی نداشته و بیشتر درپی بهره مندی از طبیعت شفابخش و دوری از شلوغی ها، تنش ها و آلودگی های زندگی شهری هستند.

مراکز درمانی طبیعی: استفاده از خدماتی که به بهبود یا افزایش سلامتی و افزایش روحیه فرد(از قبیل استفاده از آبهای معدنی، نمک درمانی، آبهای گرم و لجن درمانی و …) منجر میشود که دارای تاییدیه با مجوز از وزارت باشند.

مراکز درمانی پزشکی: کلیه مراکز درمانی اعم از بیمارستانها، مراکز جراحی محدود، درمانگاه و … معتبر و دارای مجوز رسمی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

ماده2 ) دفترهایی که در چارچوب ضوابط این دستور العمل نسبت به اخذ گواهینامه حرفه ای گردشگری سلامت اقدام می نمایند، می توانند تحت نظارت وزارتخانه در زمینه اخذ روادیدT، تهیه بلیط، رزرو محل اقامت، مراکز درمانی طبیعی، مراکز پزشکی و درمانی مجاز و هر گونه خدمات گردشگری با رعایت قوانین و مقررات فعالیت نموده و این خدمات را به گردشگران داخلی و خارجی ارائه نمایند.

تبصره ۱:  دفاتری که گواهینامه حرفه ای موضوع این دستور العمل را اخذ نموده اند، به وزارت امور خارجه برای اخذ ویزای درمان و عندالزوم به سایر مراجع ذیربط معرفی خواهند شد.

تبصره ۲: دارنده این گواهینامه می تواند نسبت به اطلاع رسانی بازاریابی و تبلیغات در داخل و خارج از کشور در چارچوب رعایت قوانین و مقررات مراجع ذیربط برای جذب گردشگران سلامت اقدام نمایند.

تبصره 3: دارنده مجوز موظف است در چارچوب خط مشی های وزارتخانه، از جمله در بستر سامانه هوشمند گردشگری سلامت فعالیت نمایند.

ماده3) شرایط اخذ گواهینامه به شرح ذیل می باشد:

• دارا بودن مجوز دفتر خدمات مسافرتی و گردشگری)بند ب (

• دارا بودن حداقل شش ماه سابقه فعالیت در زمینه تورگردانی
• نداشتن سابقه تخلف منجر به تعلیق حداقل ۶ ماه منتهی به ارائه درخواست
• نداشتن پرونده شکایت رسیدگی نشده
• ارائه تعهد نامه رسمی مبنی بر رعایت قوانین، مقررات و ارجاع گردشگران سلامت به مراکز مجاز و قانونی بر طبق مفاد ابلاغی
• ارائه گواهی گذراندن دوره های آموزشی تعیین شده از سوی وزارتخانه

تبصره: چنانچه متقاضی دارای تجربه و مدرک معتبر درمانی باشند، با تایید کمیسیون عالی نظارت دفاتر، می تواند از بند ۲ این ماده معاف شود.

ماده 4) مرجع صدور گواهینامه حرفه ای و نظارت ،منحصراً وزارتخانه بوده و مراحل صدور گواهینامه به شرح ذیل می باشد:

• ارائه و بارگزاری مدارک در سامانه توسط متقاضی
• بررسی، تکمیل و تایید مدارک توسط اداره کل استان
• ارسال مدارک از طریق سامانه توسط اداره کل استان به وزارتخانه برای بررسی
• تایید و صدور گواهینامه به صورت الکترونیکی

تبصره: تا زمانی که سامانه راه اندازی شده باشد، مراحل مزبور به صورت دستی و فیزیکی انجام خواهد شد.

ماده5) شورای راهبری گردشگری سلامت به منظور ایجاد هماهنگی و همکاری بین دستگاه ها و نهادهای مرتبط با گردشگری سلامت مرکب از اشخاص ذیل در سطح معاون وزیر تشکیل می گردد

– معاون گردشگری وزارتخانه – معاون وزارت امور خارجه – معاون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی – معاون وزارت اطلاعات

تبصره۱: دبیرخانه شورا در محل وزارتخانه و نماینده معاون گردشگری به عنوان عضو و دبیر شورا خواهد بود.

تبصره۲: مصوبات شورا از طریق معاون گردشگری ابلاغ خواهد شد.

تبصره3 : عندالزوم نماینده تشکل حرفه ای گردشگری سلامت کشور به عنوان عضو مشورتی در جلسات شورا حضور می یابد.

تبصره4 : مصوبات شورا نمی تواند با روح مفاد این دستور العمل در تعارض باشد.

ماده6) وظایف و اختیارات شورای راهبری به شرح ذیل می باشد:

• ایجاد هماهنگی و تعامل بین دستگاههای مرتبط با گردشگری سلامت
• تدوین خط مشی کلی و استراتژی های مناسب در چارچوب مقررات

• ارائه پیشنهاد در خصوص بهبود و کیفیت دوره های آموزشی به وزارتخانه
• همسو نمودن برنامه ها و فعالیتهای اجرایی با اهداف کلان وزارتخانه
• ارائه پیشنهاد جهت تقویت نقاط قوت و رفع نمودن نقاط ضعف
• بررسی، اعلام نظر و تصمیم گیری در خصوص سایر موضوعات ارجاع شده به شورا

7- احصا مشکلات و موانع فرابخشی موجود در مسیر فعالیت دفاتر دارای گواهینامه و چاره اندیشی برای برون رفت از مشکلات

ماده7) سامانه مرکز فناوری اطلاعات، ارتباطات و تحول اداری وزارتخانه موظف است حداکثر ظرف مدت سه ماه از ابلاغ این دستور العمل نسبت به راه اندازی سامانه متناسب با فرآیندهای گردشگری سلامت اقدام نماید.

ماده8) اعتبار گواهینامه حرفه ای صادر شده برای بار اول یک سال است و در صورت تائید عملکرد به صورت سه ساله تمدید می گردد، لیکن صدور و تمدید باید به گونه ای باشد که بیش از یک ماه از اعتبار مجوز اصلی ) بند ب( تجاوز ننماید.

تبصره: در صورت تعلیق یا لغو مجوز بند ب، گواهینامه حرفه ای گردشگری سلامت نیز تعلیق یا لغو خواهد شد.

ماده9) دارندگان مجوز و کارکنان شاغل مرتبط، موظف اند در دوره های آموزشی سالانه( باز آموزی ) مربوط به گردشگری سلامت که از طریق وزارتخانه ابلاغ می گردد شرکت نمایند 

تبصره: برگزاری دوره های آموزشی تخصصی گردشگری سلامت توسط موسسات آموزشی معتبر مورد تایید وزارت انجام می پذیرد و طول هر دوره آموزشی از ۲۰ ساخت تجاوز نخواهد کرد.

ماده10) تکالیف دارنده مجوز به شرح زیر می باشد:

• -عدم انجام هر گونه فعالیت مغایر با شرح وظایف و اختیارات دفتر
• -عدم انتقال موضوع مجوز به غیر
• -نصب مجوز فعالیت دفتر، در محل رویت عموم و درج شماره مجوز صادره در تابلو و سربرگ مکاتبات
• -پاسخگویی به مرجع صدور مجوز و رعایت قوانین و مقررات مرتبط و ضوابط ابلاغی از سوی وزارتخانه
• -ارائه اطلاعات مورد درخواست و گزارش عملکرد فعالیت به درخواست وزارتخانه یا اداره کل استان (سه یا شش ماهه)
• -اجرای کامل مفاد تعهد نامه حسن انجام کار، بخشنامه ها و دستورالعمل های ابلاغی و صادره از سوی وزارت

ماده11) نظارت بر عملکرد دارنده مجوز از حیث کیفیت خدمات، سطح کارائی و میزان رعایت قوانین و مقررات بر عهده ادارات کل استانی و نظارت عالیه بر عهده معاونت گردشگری است.

تبصره1: چنانچه شکایتی از دارنده مجوز دریافت گردد یا تخلفی مرتکب گردد بر اساس دستور العمل شماره 46232/972100 مورخ 12/12/1397 و اصلاحات بعدی مورد رسیدگی قرار می گیرد.

تبصره2: عندالزوم اداره کل نظارت و ارزیابی خدمات گردشگری می تواند رأساً به تخلفات و شکایات کلیه دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری رسیدگی نماید.

ماده12) چنانچه دارنده گواهینامه حرفه ای تخلفاتی همچون ویزا فروشی، عدم نظارت منطقی بر تردد یا عدم اطلاع از ورود و خروج بیمار و همراه بیمار، ارائه مدارک نامعتبر پزشکی، ارائه مدارک نامعتبر یا جعلی از مراکز درمانی و از این قبیل انجام دهند، به تشخیص مرجع صدور مجوز و متناسب با تخلف ارتکابی، برخوردهایی از قبیل تذکر کتبی، اخطار کتبی، تعلیق و لغو گواهینامه یا مجوز را در پی خواهد داشت.

تبصره1: چنانچه تخلف دارنده گواهینامه واجد وصف مجرمانه باشد، پرونده جهت رسیدگی به مراجع قضایی ذیصلاح ارسال می شود.

تبصره2: مصادیق تخلفات و مجازات متناسب، می تواند به تفصیل در قالب اصلاحیه (مقررات اجرائی-انضباطی) تهیه و از سوی معاون گردشگری وزارتخانه ابلاغ گردد.

ماده13) این دستور العمل اجرایی در ۱۳ ماده و ۱۵ تبصره تهیه گردیده و از تاریخ ابلاغ لازم الاجراست و با ابلاغ آن کلیه مقررات مغایر منسوخ می گردد.

                                                                                                           وزیر